ميرزا محمد حيدر دوغلات
535
تاريخ رشيدى ( فارسي )
و اگر در طب صادق نباشد اگر با پير در يك خانه باشد ديگر آن دولت ملازمتش ميسر نگردد و من آنچه دارم دريغ ندارم . زيرا استحقاق ( 252 پ ) آن نيست كه از خود سخنى توانم گفت . اما پدرم خواجه محمد عبد اللّه خطى برايم نوشته بودند آن را به شما ايثار مىكنم . آن نوشته را به خان دادند . آن نوشته اين بود كه اهم مهم طالبان وصول به جانب حضرت احديت ، قلّت طعام و كلام و انام است . خان به اين مقدارها متسلى شد و طريقه مرضيه عدل و احسان پيش گرفت و آنچه ميسرش بود مشغولى همى كرد تا آنچه شيخ نجم الدّين گفته بود راست آمد و بعد از اين به مدتى حضرت خواجه نورا آمدند . خان آنچه مىخواست ميسر شد و بالجمله در اثناى اين احوال خواجه تاج الدين از طرفان آمد . « 1 » شرح احوال « 2 » خواجه تاج الدين و نسب [ او ] خواجه تاج الدين از نسل مولانا ارشد الدين است . مولانا ارشد الدين از نسل خواجه شجاع الدين محمود كه وى برادر خواجه حافظ الدين بخارى است كه آخرين مجتهدين است . در فترت چنگيز خان ، مولانا شجاع الدين محمود [ را ] درآورده بودهاند 658 و اين مولانا ارشد الدين از نسل ايشان است و اسلام مغول به دست اين مولانا ارشد الدين واقع شد و اين به شرح و بسط در « تاريخ اصل » مشروح گردد ، ان شاء اللّه العزيز . و اين خواجه تاج الدين از نسل مولانا ارشد الدين است . پدر خواجه تاج الدين را خواجه عبيد اللّه نام بوده است ، مريد مير عبد اللّه بوشير آبادى است 659 و مرد عزيز صالح بوده است . خواجه تاج الدين در ملازمت پدر به ماوراء النهر رفته است ، پيش مولانا على عران طوسى تحصيل كرده ، به اين مناسبت كه مولانا على عران طوسى از معتقدان حضرت ايشان بود و خواجه تاج الدين به شرف ملازمت ايشان مشرف شده است . بنده از خواجه تاج الدين استماع دارم كه فرمودند روزى در ملازمت حضرت ايشان نشسته بودم فرمودند كه از
--> ( 1 ) . نگ : + فصل هفتاد و دوم . ( 2 ) . نگ : - شرح احوال .